Heart Aerospace tarafından geliştirilen tam ölçekli X1 demonstratörü ilk uçuşunu başarıyla tamamladı. Bugüne kadar havalanan en büyük bataryalı elektrikli uçak olan X1, 27 dakika boyunca gökyüzünde kaldı, yerden 1.100 feet yüksekliğe çıktı ve elektrikli tahrik sistemi 1 MW’ın üzerinde güç üretti. Uçuş, şirketin 30 koltuklu hibrit-elektrikli ES-30 bölgesel yolcu uçağının geliştirme programındaki en önemli testlerden.
Heart X1, 1 MW’ın üzerinde güçle 27 dakika uçtu
X1’in ilk uçuşu 12 Ağustos 2026 Çarşamba günü ABD’nin New York eyaletindeki Plattsburgh Uluslararası Havalimanı’nda gerçekleştirildi. Heart Aerospace’un X1 uçuş test üssünün bulunduğu havalimanından tek pilotla kalkan uçak, 27 dakikalık görev boyunca yerden yaklaşık 1.100 feet, yani 335 metre yüksekliğe ulaştı. Tamamen elektrikli tahrik sistemi uçuş sırasında 1 MW’ın üzerinde güç sağladı. Bu değer yaklaşık 1.340 beygir gücünün üzerine karşılık geliyor.
Uçuş profili taksi, kalkış, tırmanış, manevra ve iniş aşamalarını kapsadı. Test, ABD Federal Havacılık İdaresi FAA tarafından Deneysel Kategori kapsamında verilen Özel Uçuşa Elverişlilik Sertifikası ile gerçekleştirildi.
FAA, X1’e uçuş testlerine başlama iznini 23 Temmuz 2026’da vermişti. Sertifikadan önce uçakta yapısal testler, tahrik sistemi testleri, sistem kontrolleri ile düşük ve yüksek hızlı taksi denemeleri tamamlandı. FAA ayrıca uçağı, teknik belgeleri ve planlanan uçuş testi operasyonlarını incelemişti.
X1’in kanat açıklığı 106 feet, yani yaklaşık 32,3 metre. Burundan kuyruğa uzunluğu 76 feet, yaklaşık 23,2 metre seviyesinde. İlk uçuş sırasında kalkış ağırlığı 25.000 poundu, yani yaklaşık 11,3 tonu aştı.
Uçakta kanatlara yerleştirilmiş dört elektrik motoru bulunuyor ve tahrik sistemi tamamen bataryalardan besleniyor. X1’in kuyruk yüksekliği de yaklaşık 23,5 feet, yani 7,2 metreyi buluyor.
Heart Aerospace, X1 için başlangıç uçuş testlerini kontrollü ve düşük irtifalı bir zarf içinde yürütüyor. Demonstratörün belirlenen azami aşılmaması gereken hızı 140 knot, yani 259 km/s.
Test uçuşu zarfındaki azami irtifa yer seviyesinden 2.000 feet, yaklaşık 610 metre, azami manevra yükü ise 1,5 G olarak belirlendi. X1 yalnızca bir test pilotuyla uçuyor. İlk görevde ulaşılan 1.100 feet irtifa, uçağın belirlenen 2.000 feetlik test sınırının altında kaldı.
Tamamen bataryalarla gerçekleştirilen ilk 27 dakikalık uçuşta yaklaşık 5 dolarlık elektrik kullanıldı. Uçuşun gerçekleştiği dönemde havacılık yakıt fiyatları da yüksek seviyelerde seyrediyordu.
7 Ağustos’ta sona eren hafta için jet yakıtının galon başına ortalama fiyatı yaklaşık 3,50 dolar seviyesinde verilirken yıllık artış yüzde 63 olarak kaydedildi. ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin verilerinde de 3-7 Ağustos haftasında ABD Körfez Kıyısı jet yakıtı spot fiyatları galon başına 3,32-3,52 dolar aralığında gerçekleşti.
X1 bir yolcu uçağı olarak ticari kullanıma sunulmayacak. Uçak, Heart Aerospace’un geliştirdiği ES-30 için tam ölçekli bir teknoloji ve uçuş demonstratörü olarak kullanılıyor.
Program kapsamında aerodinamik yapı, uçuş karakteristikleri, elektrikli tahrik, bataryalar, güç elektroniği, uçuş kontrolleri, aviyonikler ve farklı uçak sistemlerinin birlikte çalışması gerçek uçuş koşullarında test ediliyor. X1 ayrıca şirketin ticari ölçekte bir uçağı tasarlama, üretme, yerde test etme ve uçuş testlerini yürütme süreçleri için veri sağlıyor.
ES-30 ise X1’den farklı olarak tamamen elektrikli değil, hibrit-elektrikli bir bölgesel yolcu uçağı olacak. Sıfırdan geliştirilen sabit kanatlı uçak 30 yolcu taşıyacak ve FAA Part 25 standartları kapsamında sertifikalandırılacak.
Güncel tasarımda yolcu başına 25 kilogram bagaj kapasitesi bulunuyor. ES-30’un yalnızca bataryalarla 200 kilometreye kadar, hibrit sistem devreye girdiğinde ise 800 kilometreye kadar menzil sunması planlanıyor. Bataryaların yaklaşık 30 dakikada şarj edilebilmesi öngörülüyor.
ES-30’un kısa mesafeli uçuşlarda yalnızca elektrikli tahrikle çalışması ve bu operasyonlarda doğrudan CO₂ emisyonu oluşturmaması planlanıyor. Daha uzun rotalarda hibrit sistem kullanılacak.
Elektrikli tahrik, daha basit uçak sistemleri ve yazılım tabanlı mimari üzerinden bakım ihtiyacının ve yerde kalma süresinin azaltılması üzerinde çalışılıyor. 2031’de hizmete giriş aşamasında eski nesil bölgesel uçaklara kıyasla uçak işletme maliyetinin yüzde 40’tan fazla düşürülmesi öngörülüyor.
Heart Aerospace, ilk üretim öncesi ES-30’u Los Angeles’taki pilot üretim tesisinde geliştiriyor. Bu uçağın uçuş testlerinin 2028’de başlaması, tip sertifikasyonunun ise 2031’de tamamlanması planlanıyor. X1’den elde edilen aerodinamik, tahrik sistemi ve operasyon verileri doğrudan bu geliştirme sürecine aktarılacak.
ES-30 programında United Airlines, Air Canada ve JSX gibi havayolu şirketlerinin müşteri taahhütleri bulunuyor. Heart Aerospace’un mevcut müşteri taahhütlerinin toplam değeri 9,4 milyar dolar seviyesinde.
United Airlines ve Air Canada aynı zamanda Heart Aerospace’a yatırım yapan şirketler arasında yer alıyor. X1’in ilk uçuşunun ardından programın bir sonraki büyük aşamasını üretim öncesi ES-30’un tamamlanması ve 2028’de başlaması planlanan uçuş testleri oluşturacak.
