Intel, Hot Chips 2026 kapsamında yeni Xe3P GPU mimarisinin teknik ayrıntılarını açıkladı. Mimarinin ilk kapsamlı örneği olan Crescent Island, yapay zekâ çıkarımı ve agentic AI iş yükleri için geliştirildi.
32 Xe çekirdeğine sahip hızlandırıcı, 480 GB’a kadar LPDDR5X bellek desteği, 350W güç tüketimi ve PCIe Gen5 x16 bağlantısıyla veri merkezlerinde kullanılacak.
Crescent Island, 32 Xe3P çekirdeği ve 480 GB LPDDR5X bellek sunuyor
Crescent Island, geleneksel sunucu sistemlerine takılabilen hava soğutmalı bir PCIe hızlandırıcı kartı olarak tasarlandı. Kartın güç değeri 350W seviyesinde ve sistemle bağlantı PCIe Gen5 x16 arabirimi üzerinden sağlanıyor.
GPU tarafında 32 Xe çekirdeği ile tüm çekirdeklerin erişebildiği 32 MB birleşik L2 önbellek bulunuyor. Intel’in kendi Crescent Island kartı 160 GB LPDDR5X bellekle gelecek. İş ortakları ise aynı platform üzerinde 480 GB’a kadar bellek kapasitesine sahip modeller hazırlayabilecek.
Crescent Island ile birlikte ayrıntıları açıklanan Xe3P, Intel’in Xe GPU mimarisindeki yeni aşamayı oluşturuyor. Xe3 mimarisi Panther Lake işlemcilerinde kullanılırken Xe3P; PC, veri merkezi, uç bilgi işlem ve iş istasyonu ürünlerini kapsayan daha geniş bir yol haritasında yer alıyor.
Intel’in paylaştığı yol haritasında Crescent Island’ın yanında Next Gen PC olarak belirtilen yeni nesil bilgisayar platformu da Xe3P ile ilişkilendiriliyor.
Xe3P ile özellikle XMX tarafında önemli mimari değişiklikler yapıldı. Xe2 ve Xe3 mimarilerinde XMX birimlerinde kullanılan dört katman derinliğindeki systolic yapı, Xe3P ile 16 katman derinliğine çıkarıldı.
Yeni mimariye FP8 ve FP4 veri biçimi desteği de eklendi. Her Xe çekirdeğindeki genel amaçlı register file kapasitesi iki katına çıkarılarak 1 MB seviyesine yükseltilirken yerel L1/SLM bellek kapasitesi çekirdek başına 512 KB oldu.
Crescent Island’ın GPU tasarımında grafik işleme ikinci planda bırakıldı. Çip üzerinde 3D grafik ve ışın izleme için ayrılan donanım kaldırıldı ve silikon alanı Xe çekirdekleri ile yapay zeka hesaplama birimlerine ayrıldı. Bu nedenle Crescent Island, Xe3P mimarisini kullansa da oyun ekran kartlarında görülen grafik donanım yapısını taşımıyor.
GPU’daki 32 Xe çekirdeğinin her birinde sekiz Vector Engine ve sekiz XMX Engine bulunuyor. Tüm GPU genelinde toplam 256 Vector Engine ve 256 XMX Engine görev yapıyor. Intel’in Hot Chips 2026 kapsamında paylaştığı bilgilerde de Crescent Island için 32 Xe çekirdeği ve 256 XMX motoru doğrulandı.
Bellek tarafında HBM yerine LPDDR5X tercih edildi. Intel’in referans kartında 160 GB bellek bulunurken platformun desteklediği üst sınır 480 GB’a ulaşıyor.
Yüksek bellek kapasitesi, uzun bağlam pencerelerine sahip yapay zekâ modelleri, KV cache verilerinin saklanması ve aynı hızlandırıcı üzerinde daha fazla eş zamanlı çıkarım oturumunun çalıştırılması için kullanılabiliyor.
Crescent Island’ın yazılım desteği tarafında vLLM ve SGLang gibi yapay zekâ çıkarım altyapılarının yanı sıra NVIDIA Dynamo da desteklenen çözümler arasında bulunuyor.
Intel ayrıca GPU için FP4 gibi düşük hassasiyetli yapay zekâ veri biçimlerinden bilimsel hesaplamalarda kullanılan FP64’e kadar farklı veri türlerini destekliyor.
Intel, Crescent Island’ı daha büyük yapay zeka modellerinin, uzun bağlam pencerelerinin ve daha fazla eş zamanlı AI ajanının mevcut hava soğutmalı veri merkezi altyapılarında çalıştırılabileceği bir hızlandırıcı olarak hazırladı. Şirketin daha önce açıkladığı takvimde Crescent Island örneklerinin müşterilere 2026’nın ikinci yarısında gönderilmesi yer alıyordu.
Crescent Island doğrudan bir oyuncu ekran kartı değil. Ancak kullanılan Xe3P mimarisi PC ürünlerinin de yer aldığı Intel yol haritasına dahil edilmiş durumda. Böylece Crescent Island, Xe3P’nin çekirdek yapısı, XMX motorları, önbellek düzeni ve yeni veri biçimi desteğine ilişkin ilk ayrıntılı mimari örneği oldu.
