SpaceX, ABD’nin Louisiana eyaletinde 100 milyar dolarlık yeni bir uzay üssü kuruyor. Starbase Louisiana adı verilen tesis, şirketin dördüncü ve bugüne kadarki en büyük fırlatma merkezi olacak.
Vermilion Parish bölgesindeki tesis tamamlandığında yılda binlerce Starship uçuşunu destekleyebilecek. Beş ayrı fırlatma kompleksinde toplam 10 fırlatma rampasının bulunacağı dev projede inşaat 2027’de başlayacak, ilk Starship fırlatması ise 2029 gibi erken bir tarihte gerçekleştirilebilecek.
Starbase Louisiana’da 10 Starship fırlatma rampası bulunacak
Yeni uzay üssü Louisiana’nın Körfez kıyısındaki Vermilion Parish bölgesinde, Pecan Island yakınlarında kurulacak. Proje için yaklaşık 125 bin dönümlük ABD acre ölçüsünde arazi, yani 125 bin acre (505 bin dönüm/505.857.053 m²) büyüklüğünde geniş bir kıyı alanı kullanılacak.
Arazi daha önce ExxonMobil ile bağlantılı faaliyetlerde kullanılmıştı ve daha sonra eyaletin kontrolüne geçti. SpaceX’in yeni tesisi, Güney Teksas’taki mevcut Starbase yerleşkesinden çok daha geniş bir alana yayılacak.
Starbase Louisiana’nın tam kapasiteye ulaşmasıyla birlikte beş ayrı fırlatma kompleksi faaliyete geçecek. Her komplekste iki fırlatma rampası ve yakıt depolama alanı bulunacak.
Böylece ilk açıklanan yapılandırmada toplam 10 Starship fırlatma rampası yer alacak. Tesis yalnızca roketlerin fırlatıldığı bir alan olmayacak, Starship operasyonlarının büyük bölümünü tek yerleşkede gerçekleştirebilecek kapsamlı bir endüstriyel merkez olarak kurulacak.
Kompleks içerisinde roket yakıtı üretim tesisi, elektrik üretim altyapısı, araç işleme ve hazırlama tesisleri, derin su taşımacılığı altyapısı ve çalışanlar ile aileleri için konutlar bulunacak.
SpaceX ayrıca tesis bünyesinde bir havalimanı kurulacağını açıkladı. Louisiana’daki doğal gaz kaynakları, Starship’in kullandığı metanın üretilmesi ve tesisin enerji ihtiyacının karşılanması için kullanılabilecek. Derin su erişimi ise büyük roket parçaları ile diğer ağır ekipmanların deniz yoluyla taşınmasına olanak sağlayacak.
SpaceX, yeni bir Starship fırlatma merkezi kurmak için uygun arazi ve operasyonlarda kullanılabilecek bol miktarda yakıta erişim sağlayan bir bölge arayışının yaklaşık yedi yıl sürdüğünü açıkladı.
Louisiana’nın geniş arazi yapısı, doğal gaz kaynakları ve Meksika Körfezi’ne doğrudan açılan konumu bu süreçte öne çıkan unsurlar arasında yer aldı. Bölgenin konumu farklı yörünge eğimlerine yönelik fırlatmalar için de kullanılabilecek.
Yeni tesis tamamlandığında Starship’in ana fırlatma merkezlerinden biri ve şirketin açıklamasında ana operasyon noktası olacak. Tamamen yeniden kullanılabilir olacak şekilde geliştirilen Starship, şimdiye kadar geliştirilip uçurulan en büyük roket sistemi konumunda. SpaceX, yüksek fırlatma temposuna ulaşabilmek için Louisiana tesisini yılda binlerce uçuşu kaldırabilecek kapasitede tasarladı.
Elon Musk, tesisin ilerleyen aşamalarında kapasitenin daha da büyüyebileceğini ve Starbase Louisiana’nın günde 30’dan fazla Starship uçuşunu destekleyebilecek bir yapıya ulaşabileceğini açıkladı. İlk aşamadaki beş kompleks ve 10 rampanın ardından tesisin bir düzineden fazla fırlatma kulesine kadar genişlemesi gündemde.
Starship’in yüksek uçuş temposu SpaceX’in yalnızca klasik uydu görevlerinde kullanılmayacak. Şirket yeni nesil Starlink uydularının yanı sıra yörüngede kurulacak yapay zekâ veri merkezlerinin taşınması için de Starship’i kullanacak.
Ay görevleri ve uzun vadede Mars uçuşları da sistemin kullanım alanları arasında bulunuyor. Louisiana’nın Meksika Körfezi kıyısındaki konumu farklı yörüngelere erişim için yeni seçenekler sağlayacak.
Projenin ekonomik boyutu da tesisin fiziksel ölçeğine yakın seviyede. SpaceX’in yatırım tutarı 100 milyar dolar olarak açıklandı. İlk 10 yılda doğrudan 3 bin yeni iş oluşturulacak ve bu pozisyonlarda yıllık ortalama ücret 92 bin 600 dolar olacak.
Dolaylı istihdamın 8 bin 100 kişiyi aşmasıyla Acadiana bölgesinde toplam yeni iş fırsatı sayısının 11 bin 100’ün üzerine çıkması bekleniyor. Musk ise tesisin Louisiana’ya zaman içerisinde yaklaşık 10 bin iş getirebileceğini söyledi.
SpaceX ile yerel yönetimler arasında vergi yerine gerçekleştirilecek ödemeleri kapsayan ayrı bir anlaşma da bulunuyor. Şirket Vermilion Parish’e başlangıçta 20 milyon dolar, ardından 25 yıl boyunca yılda en az 25 milyon dolar ödeme yapacak.
Yıllık tutar sözleşmede belirlenen oran doğrultusunda artacak ve toplam doğrudan yerel ödemenin 25 yılda 820 milyon doları aşması bekleniyor. SpaceX ayrıca Community Foundation of Acadiana’ya 25 milyon dolarlık bağış yapacak.
Louisiana yönetiminin sağladığı teşvikler sermaye yatırımı ve istihdam şartlarına bağlı olacak. SpaceX, 2026 yasama döneminde oluşturulan Aerospace Facilities and Activities Rebate ile High Impact Jobs programlarından yararlanacak.
İşe alım süreçlerinde LED FastStart üzerinden özel destek de sağlanacak. Ulaştırma, çevre kalitesi, doğal yaşam, enerji ve kıyı koruma kurumlarının projeyle ilgili çalışmalarında kullanılmak üzere ek personel kapasitesi oluşturulacak.
SpaceX, Vermilion Parish sakinlerine Starlink tarafında da özel bir uygulama başlatacak. Bölgede yaşayan yeni ve mevcut müşteriler uygun aylık Starlink tarifelerinde yüzde 50 indirim alacak. Yeni abonelerden başlangıç donanımı için ücret alınmayacak.
Dev tesisin kurulacağı kıyı bölgesi sulak alanları ve doğal yaşam alanlarını da kapsıyor. SpaceX, Louisiana’daki çalışmalar kapsamında kıyı restorasyonu gerçekleştirerek bataklık alanlarını yeniden güçlendireceğini ve tesisin çevresindeki sulak alanların fırtınalara karşı korunması için eyaletle birlikte çalışacağını açıkladı.
Louisiana Department of Wildlife and Fisheries ile Coastal Protection and Restoration Authority başta olmak üzere ilgili kurumlarla görüşmeler başladı. Yerel koruma kuruluşları ve uzmanlarla da çalışma yürütülecek.
Çevresel süreç, şirketin Teksas’taki Starbase geçmişi nedeniyle projenin dikkat çeken başlıklarından biri. Starship’in Nisan 2023’te gerçekleştirilen ilk bütünleşik test uçuşunda fırlatma masasının altındaki beton yapı parçalandı.
Beton ve diğer enkaz yakınlardaki doğal yaşam alanlarına yayıldı, Boca Chica State Park arazisinde yaklaşık dört dönümlük bir bölgede yangın çıktı. Bölge, nesli tehlike altındaki bazı türlerin yuvalama ve göç alanlarını da içeriyordu.
2024’te ise Teksas’taki su baskılama sisteminden gerçekleştirilen deşarjlarla bağlantılı olarak Clean Water Act kapsamında ihlal tespit edildi. SpaceX bu nedenle Louisiana’daki tesis için çevresel etkileri azaltma, sulak alanları koruma ve kıyı restorasyonu çalışmalarını projenin erken aşamasından itibaren eyalet kurumlarıyla birlikte yürütüyor. Önümüzdeki aylarda bölge halkıyla toplantılar düzenlenecek ve tesisle ilgili sorular doğrudan şirket temsilcilerine iletilebilecek.
Starbase Louisiana duyurusunun ardından SpaceX hisseleri salı günü yaklaşık yüzde 2,5 yükseldi. Louisiana yatırımı, Elon Musk’ın şirketlerini ABD’nin güney eyaletlerinde büyüttüğü dönemde açıklandı.
SpaceX’in faaliyetleri Teksas’ın yanı sıra Tennessee ve Mississippi’de de genişledi. SpaceXAI çatısı altındaki Colossus veri merkezleri ve elektrik üretim tesisi Greater Memphis bölgesinde bulunurken Tesla’nın merkezi de daha önce California’dan Austin, Teksas’a taşındı.
