Türkiye’de araç kiralama sektörünün kuralları baştan aşağı değişiyor. 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik kiralama şirketlerinden araç filolarına, depozito uygulamasından hasar ücretlerine, rezervasyon iptalinden internet ilanlarına kadar pek çok alanda yeni şartlar getiriyor. Yönetmeliğin ana hükümleri 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
Araç kiralamada 1 Ocak 2027’den itibaren neler değişecek?
Yeni düzenleme, gerçek veya tüzel kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların tüketicilere sunduğu motorlu kara taşıtı kiralama hizmetlerini kapsıyor. Aynı kiracıya 30 gün veya daha uzun süreyle yapılan uzun süreli kiralamalar, kiracısı tüketici olmayan kısa süreli kiralamalar, paylaşımlı araç kiralama hizmetleri ve kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında kalıyor. Yönetmelikte kısa süreli kiralama ise aynı kiracıya tek seferde veya kesintisiz dönemler halinde en fazla 29 gün süreyle verilen hizmet olarak tanımlanıyor.
Ticari olarak araç kiralama faaliyeti yürüten işletmeler için yetki belgesi zorunlu olacak. Belge her işletme için ayrı düzenlenecek ve başka bir işletmeye devredilemeyecek.
İşletmenin gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması, meslek odasına kayıtlı bulunması ve vergi ile meslek odası kayıtlarında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinin yer alması gerekecek. İş yerinin de belirli istisnalar dışında başka bir ticari faaliyet veya ikamet amacıyla kullanılamaması şartı aranacak.
Yetki belgesi başvurusunda bulunan motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusunun 18 yaşını doldurmuş ve en az ilköğretim mezunu olması gerekecek. İflas durumu ve yönetmelikte sayılan suçlardan mahkumiyet de yetki belgesi değerlendirmesinde dikkate alınacak.
Kiralama sorumlularına ayrıca Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanan motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesi şartı getiriliyor. Mesleki yeterlilik belgesi bulunmayan kişiler kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak çalıştırılamayacak.
Araç kiralama faaliyetleri ve kiralanan araçların kayıtlarının tutulması için Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları, belge değişiklikleri ve diğer işlemler bu sistem üzerinden yapılacak.
İşletmelerin satın aldığı veya kiralayarak filosuna kattığı araçlar müşteriye verilmeden önce sisteme kaydedilecek, filodan çıkan araçların kayıtları da sistemden silinecek. Yetki belgesine sahip işletmelerin güncel listesine sistem üzerinden erişilebilecek.
Yeni kurallar yalnızca şirketlerin belgelerini değil, kiralanabilecek araçların yaşını ve kilometresini de sınırlıyor. Klasik araçlar hariç model yılına göre 6 yaşın üzerindeki araçlar kiraya verilemeyecek.
Elektrikli araçlarda kilometre üst sınırı 300 bin kilometre, diğer araçlarda ise 180 bin kilometre olacak. Ağır hasar kayıtlı, muayene süresi dolmuş veya zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçların kiralanmasına izin verilmeyecek.
Periyodik bakımı zamanında yapılmayan araçlar da bakım tamamlanıncaya kadar kiraya verilemeyecek. Kiralık araçların ilgili güvenlik mevzuatında belirlenen teknik standartları karşılaması gerekecek.
Kira süresi devam ederken aracın periyodik bakım zamanı gelirse bakım işletme tarafından yaptırılacak ve bakımda geçen süre için müşteriden ücret alınmadan kira süresine ilave yapılacak.
Kiralama şirketlerinin sahip olması gereken asgari filo büyüklüğü de faaliyet gösterilen bölgeye göre değişecek. Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde işletmelerin en az 10 araçlık filoya sahip olması gerekecek. Bu araçların en az beşi doğrudan işletme adına tescilli olacak, kalan araçlar kiralama yoluyla filoya dahil edilebilecek.
Bu işletmelerin filolarında ayrıca en az iki hibrit veya yalnızca elektrik motorlu araç bulunacak. Bu iki araçtan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekecek. Nüfusu 30 bini aşmayan ilçelerde ve büyükşehir statüsünde olmayan illerde ise en az beş araç şartı uygulanacak ve bunların en az ikisi işletme adına tescilli olacak.
Tüketicileri doğrudan ilgilendiren en önemli değişikliklerden biri depozitoda yaşanacak. Altı gün ve daha kısa kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla üç günlük kira bedeli olacak.
Yedi ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito en fazla yedi günlük kira bedeline çıkabilecek. Kiralama şirketleri müşteriden depozito yerine çek, senet, teminat mektubu, kefaletname veya benzeri borç doğuran belgeler alamayacak.
Depozitodan hangi kalemlerin tahsil edilebileceği de açık şekilde belirlendi. Ödenmeyen kira ve hizmet bedelleri, geç teslim nedeniyle oluşan bedeller, kilometre aşımı, kiralama dönemine ait otoyol ve köprü geçişleri, diğer kural ihlali bedelleri, yakıt veya elektrik gibi enerji tamamlama giderleri ile kiracının kusuruyla oluşan ve güvence kapsamı dışında kalan hasarlar depozitodan karşılanabilecek. Bunun için kiracının sözleşmede onayının alınması ve kesintiden önce bilgilendirilmesi gerekecek.
Araç iade edildikten ve sözleşme sona erdikten sonra depozitonun iadesine ilişkin işlemlerin yedi gün içinde tamamlanması zorunlu olacak. Aracın teslim edildiği sırada kolayca tespit edilemeyen arıza, çizik veya göçükler ile normal kullanımdan kaynaklanan kabul edilebilir aşınma ve yıpranmalar gerekçe gösterilerek depozitodan kesinti yapılamayacak ve tüketiciden ayrıca ücret istenemeyecek.
Hasar konusunda da kiralama şirketlerinin tek taraflı değerlendirmesi yeterli olmayacak. Müşteriden hasar veya arıza bedeli istenebilmesi için hasarın ve maliyetinin yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelenmesi gerekecek. İşletmenin kendi çalışanları veya doğrudan ya da dolaylı bağlantısı bulunan kişi ve kuruluşlar tarafından hazırlanan raporlar bu amaçla kullanılamayacak.
Araç teslim edilirken mevcut hasar ve arızaları gösteren bir teslim belgesi hazırlanacak ve müşteriye verilecek veya elektronik ortamda gönderilecek. Araç iade edildiğinde de aracın hasarsız teslim alındığını ya da mevcut hasarlarını gösteren ayrı bir iade belgesi düzenlenecek.
Teslim ve iade belgelerinin hazırlanmadığı kiralamalarda ya da iade belgesinde bulunmayan hasarlar için kiracıdan ücret talep edilemeyecek. Fiziksel temas olmadan yapılan iadelerde araç sözleşmeye uygun şekilde bırakıldıktan sonra meydana gelen hasarlardan da kiracı sorumlu tutulamayacak.
Kiracıdan kaynaklanmayan arızalarda işletme mümkün olan en kısa sürede eş değer bir araç sağlamak zorunda olacak. İkame araç sağlanamazsa arızanın meydana geldiği gün dahil kalan kira süresine ilişkin kira ve diğer hizmet bedelleri ile depozitonun iadesi için yedi günlük süre uygulanacak. Kira süresi içinde oluşan bir arızanın kiracıdan kaynaklandığını ispat yükümlülüğü de işletmeye ait olacak.
Kiracıdan kaynaklanmayan hasar ve arızalar nedeniyle onarım bedeli, değer kaybı veya aracın serviste kaldığı döneme ilişkin kira kaybı gibi ücretler alınamayacak. Tarafların anlaşması dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadan araçtaki değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan ödeme talep edilemeyecek.
Kasko, işletme güvencesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası için de yeni kurallar uygulanacak. Kiracı ile sözleşmede belirtilen ek sürücü, yalnızca kira bedelini ödeyerek bu güvencelerden yararlanacak.
Sigortadan yararlanma ayrıca ücretli bir pakete veya başka bir şartın kabul edilmesine bağlanamayacak. Kiralama hizmetinin ek sigorta, kasko veya hasar güvencesi gibi başka bir ürünün satın alınması şartıyla sunulması da yasaklanacak.
Trafik güvenliği veya mevsim şartları gerektiriyorsa işletme kış lastiğini sağlamak zorunda olacak. Çocuk bağlama sistemi ise araç tesliminden en az iki gün önce talep edildiğinde uygun nitelik, standart ve hijyen şartlarını karşılayacak şekilde müşteriye verilecek. Hasar veya arıza durumları için kiracıların her an ulaşabileceği telefon veya internet tabanlı sürekli bir iletişim altyapısı da kurulacak.
Elektronik ortamda yapılan ön ödemeli rezervasyonlarda tüketiciye rezervasyonu değiştirme veya iptal etme hakkı tanınıyor. Teslim saatinden 24 saat öncesine kadar yapılan iptallerde tüketiciden herhangi bir ücret alınamayacak.
Son 24 saat içinde yapılan iptallerde ise bu şart rezervasyon formunda önceden belirtilmişse en fazla bir günlük kira bedeli kadar iptal ücreti alınabilecek. İptal sonrasında kira bedeli, diğer hizmet bedelleri ve depozitonun iadesi yedi gün içinde yapılacak.
Rezervasyonu yapılan segmentte araç teslim tarihinde hazır değilse işletme ek ücret almadan eş değer veya daha üst segmentte bir araç vermek zorunda olacak. Yalnızca daha düşük segmentte araç bulunması halinde müşterinin yazılı veya elektronik onayı gerekecek. Müşteri bunu kabul etmezse rezervasyonu ücret ödemeden iptal edebilecek.
Kiralama şirketleri bir günden kısa kiralamalarda en az 20 kilometre, bir ila altı günlük kiralamalarda günlük en az 150 kilometre, yedi ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise günlük en az 100 kilometre kullanım sınırı belirleyebilecek.
Bu sınırların üzerindeki kullanım için sözleşmede belirtilen şartlarla kilometre aşım bedeli alınabilecek. Araç iadesindeki bir saate kadar olan gecikmeler için ise müşteriden ek ücret talep edilemeyecek.
Müşteri talep ederse hızlı geçiş sistemi de herhangi bir hizmet bedeli alınmadan kullanıma sunulacak; yalnızca kiralama süresinde gerçekleşen gerçek geçiş ücretleri tahsil edilebilecek. Sözleşmede yer alan ve işletmenin belgeleyebildiği giderler dışında keyfî ek ücret alınmasının önüne geçilecek.
İnternet üzerinden kiralık araç ilanı yayımlayan platformlara da doğrudan sorumluluk getiriliyor. Platformlar, işletmenin üyeliğini veya kaydını oluşturmadan önce Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesini kontrol edecek ve yetki belgesi bulunmayan şirketlerin üye olmasına veya ilan yayımlamasına izin vermeyecek. İlanı veren işletmenin ilgili araç için ilan verme yetkisi de sistem üzerinden doğrulanacak.
İlanlarda işletmenin yetki belgesi numarası ve işletme bilgilerinin gösterilmesi gerekecek. Araçların marka, ticari ad, cins, tip, model yılı, enerji türü, donanım, segment ve kilometre bilgileri ile ayrıntılı görselleri yer alacak.
Havalimanı, tren garı veya otobüs terminalinde teslimat ilanı veren ancak söz konusu noktada merkezi ya da şubesi bulunmayan işletmeler bunu ilanda açıkça belirtmek zorunda olacak.
Aracı ve ilan platformlarının tüketiciyi yanıltan veya piyasa yapısını bozan uygulamalarına da sınırlamalar getiriliyor. Platformların işletmelerden ve kiracılardan elde ettiği verileri izinsiz şekilde pazarlama ve reklam amacıyla kullanması, işletmeleri belirli ürün veya hizmetleri satın almaya zorlaması, geriye dönük sözleşme değişiklikleri yapması veya hizmet vermediği halde işletmelerden ücret alması gibi uygulamalar yönetmelikte haksız ticari uygulama olarak düzenlendi.
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Bu tarihte faaliyette bulunan mevcut araç kiralama işletmelerine yetki belgesi almak için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre verilecek.
Mevcut şirketlerin asgari araç sayısı ve araçların niteliklerine ilişkin şartları 1 Ocak 2028’e kadar tamamlaması gerekecek. Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce kiralama şirketleri ile aracı veya ilan platformları arasında imzalanmış sözleşmeler de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni kurallarla uyumlu hale getirilecek.
Platformların yetki belgesi kontrolü ve ilanlara ilişkin yeni yükümlülükleri için geçiş süreci 1 Ocak 2028’e kadar devam edecek. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce platformlara kaydolan işletmeler bu tarihe kadar yetki belgesi almazsa üyelikleri sona erdirilecek veya kayıtları silinecek. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden işletmelere ilgili kanunlarda belirlenen idari para cezaları uygulanabilecek.
